Жаңалықтар

Юлдус Абдуллақызы Хайрованың туғанына 100 жыл

КГМИ профессоры Юлдус Хайрова Қазақстанда спорттық медицина және емдік дене шынықтыру бойынша докторлық диссертация қорғаған алғашқы ғалым болды.

Ол Саратов облысының ауылында дүниеге келген, мектепті Қырғызстанда бітірген, ал медицина институтына Алматыда оқуға түсті. Студенттік жылдары психиатрия ғылыми үйірмесіне қатысып, гимнастика, жүзу, коньки тебу және велосипед спортымен айналысты.

Жоғары оқу орнын аяқтаған соң, оны жаңадан құрылған Қарағанды облыстық дәрігерлік-дене шынықтыру диспансерінің басшысы етіп тағайындады. 1952 жылы КГМИ құрамына кіріп, бір жылдан кейін дене тәрбиесі және емдік дене шынықтыру кафедрасын басқарды. Ал 1970 жылы ол емдік дене шынықтыру және дәрігерлік бақылау бойынша жеке кафедра құрды.

Оның ғылыми зерттеулерінің негізгі бағыты дене шынықтыру мен спорттың шахтерлердің денсаулығына әсерін зерттеу болды. Ол бұл байланысты ғылыми тұрғыда дәлелдеді. Ол кезде дене шынықтырумен айналысатын кеншілердің үлесі небәрі 8% ғана болатын. Ғылыми негізделген сауықтыру шараларын әзірлеу тек медициналық ғана емес, әлеуметтік-экономикалық маңызға да ие болды.

Юлдус Абдуллақызы 300-ден астам ғылыми мақала жазды, Қарағанды облыстық спорттық медицина және медициналық оңалту бойынша ғылыми-медициналық қоғамын ұйымдастырды. Оның жетекшілігімен жоғары білікті мамандар мектебі құрылып, 2 медицина ғылымдарының докторы, 7 ғылым кандидаты дайындалды.

Ол дәрігерлер әулетінің негізін қалаушы болды. Оның қызы – ҚМУ профессоры Наиля Игоревна Шевелёва, күйеу баласы – профессор Андрей Михайлович Беляев, ал немерелері – доценттер Руслан мен Илья Беляевтер.